Arabcha ismlari

Duo va iltijolarga javob beruvchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Mujib” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, bandalarning duosini ijobat qiluvchi Zot ekanini bildiradi.

“Mulk” hukmronlik, saltanat, egalik degan ma’nolarni bildiradi. Bu so‘z ilohiy ma’noga yaqin bo‘lsa-da, Asma ul-Husna ro‘yxatida mustaqil ism sifatida emas, boshqa iboralarda keladi. Shu sababli Abd bilan ishlatilishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Murod” istak, maqsad, tilak degan ma’nolarni bildiradi. Bu Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan qo‘llanishi diniy jihatdan tavsiya etilmaydi, ammo xalq orasida keng uchraydi.

Bu ism Muso alayhissalom nomi bilan bog‘liq shakl hisoblanadi. “Muso” payg‘ambar nomi bo‘lib, Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu ko‘rinish diniy jihatdan to‘g‘ri shakl sifatida qaralmaydi.

Bu ism tarixda mashhur bo‘lgan “Abdulmuttalib” shakli bilan bog‘liq bo‘lib, Muttalib ismiga nisbatni anglatadi. “Muttalib” Allohning ismi emas. Shu sababli bu shakl diniy emas, ko‘proq tarixiy va nasabiy ism sifatida tushuniladi.

“Muxtor” tanlangan, saylab olingan degan ma’noni bildiradi. Bu so‘z sharafli ma’noga ega bo‘lsa-da, Allohning aniq go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu shakl diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

Cheksiz qudrat va iqtidor egasi bo‘lgan Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Muqtadir” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, har narsaga to‘la qudrati yetuvchi Zot ma’nosini bildiradi.

Bu ism Muhammad sallallohu alayhi vasallam nomi bilan bog‘liq shakldir. “Muhammad” muborak payg‘ambar ismidir, biroq Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu ko‘rinish diniy jihatdan to‘g‘ri shakl sifatida qaralmaydi va ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Muhid” moddiy va ma’naviy oziq beruvchi, quvvatlantiruvchi ma’nolarida talqin qilinadi. Biroq bu shakl Allohning mashhur 99 go‘zal ismlari ichida aniq keltirilmaydi. Shu sababli Abd bilan ishlatilishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

Omonat va xotirjamlik beruvchi, bandalarini omonlikka yetkazuvchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Mu’min” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, osoyishtalik va ishonch baxsh etuvchi ma’noni anglatadi.

“Nabiy” payg‘ambar degan ma’noni bildiradi va Muhammad sallallohu alayhi vasallamning sharafli sifatlaridan biridir. Biroq bu Allohning ismi emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu shakl diniy jihatdan to‘g‘ri deb hisoblanmaydi.

“Nazar” mehr, iltifot yoki qarash ma’nolari bilan bog‘liq talqin qilinadi. Ammo bu Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan ishlatilgan bu shakl ko‘proq xalq orasida uchraydi va diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Nazir” ogohlantiruvchi degan ma’noni bildiradi va payg‘ambarimizning sifatlaridan biri sifatida ishlatiladi. Biroq bu Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu ko‘rinish diniy jihatdan tavsiya etiladigan shakllardan hisoblanmaydi.

“Naim” farovonlik, rohat va ne’mat ma’nolarini bildiradi. So‘z chiroyli ma’noga ega bo‘lsa-da, Allohning aniq go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan ishlatilishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

Bu ism odatda “Nasim” so‘zi bilan bog‘lanib, mayin shabada yoki yoqimli nafas ma’nolarida tushuniladi. Biroq bu Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu bois Abd bilan kelgan bu shakl diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Naqib” sardor, boshliq, vakil degan ma’nolarni bildiradi va ayrim manbalarda sharafli unvon sifatida keladi. Biroq bu Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu sababli Abd bilan ishlatilgan bu ko‘rinish diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

Bu ism “niyoz” so‘zi bilan bog‘liq bo‘lib, tilab olingan, duo va iltijo bilan so‘ralgan farzand degan ma’nolarda tushuniladi. Biroq “Niyoz” Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan ishlatilishi diniy jihatdan tavsiya etiladigan aniq shakllardan emas.

Bu ism “Nazir” shaklining yana bir ko‘rinishi bo‘lib, ogohlantiruvchi yoki nazorat qiluvchi ma’nosida talqin qilinadi. Ammo bu Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu bois Abd bilan kelgan bu shakl diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Nosir” yordam beruvchi, g‘olib qiluvchi degan ma’noni bildiradi. Bu sifat Allohga nisbat berilishi mumkin bo‘lsa-da, qat’iy mashhur 99 ta Asma ul-Husna ichida aniq keltirilmaydi. Shu sababli Abd bilan ishlatilishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

Nurlantiruvchi, qalblarga hidoyat va yorug‘lik baxsh etuvchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “An-Nur” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, haqiqat va ilohiy yorug‘lik manbaini anglatadi.

Bu ism ezgulik, mehr va muruvvat bilan bog‘liq ma’noda talqin qilinadi. Biroq “No‘mon/Na‘mon” Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu shakl diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Omil” amaldor, boshqaruvchi yoki vakil ma’nolarini bildiradi. Bu Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan qo‘llangan bu shakl ko‘proq tarixiy yoki xalq orasidagi ko‘rinish bo‘lib, diniy jihatdan tavsiya etiladigan shakllardan emas.

Bu ism “poshsha/podsho” so‘zi bilan bog‘liq bo‘lib, hukmdor yoki noibning quli degan mazmunda tushuniladi. Biroq bu Allohning go‘zal ismlaridan emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu shakl diniy emas, ko‘proq tarixiy va xalq orasidagi ism sifatida qaraladi.

Barcha mavjudotga rizq va nasiba yetkazuvchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Ar-Razzaq” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, cheksiz rizq beruvchi ma’nosini anglatadi.