Arabcha ismlari

Nodir arabcha kelib chiqishga ega bo‘lib, “kamyob, noyob, o‘xshashi kam uchraydigan” degan ma’nolarni anglatadi. Bu ism odatda alohida fazilatli, boshqalardan ajralib turuvchi inson obrazini ifodalaydi.

Nodira — Nodir ismining ayol shakli bo‘lib, “noyob, bebaho, kam uchraydigan” degan ma’nolarni bildiradi. Ism nafislik va qadrlilik timsoli sifatida ishlatiladi.

Rayhon arabcha “rayhan” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, xushbo‘y o‘simlik — rayhon (bazil) nomini bildiradi. Ism poklik, yoqimli hid va ruhiy taskin ramzi sifatida talqin qilinadi.

Rayhona — Rayhon ismining ayol shakli bo‘lib, “xushbo‘y gul, yoqimli hid taratuvchi o‘simlik” degan ma’noni bildiradi. Ism nafislik va latofat bilan bog‘lanadi.

Samir arabcha ism bo‘lib, “tungi suhbatdosh, yoqimli suhbat quruvchi” degan ma’noni bildiradi. Ism samimiylik va dilkashlik bilan bog‘lanadi.

Samira — Samir ismining ayol shakli bo‘lib, “yoqimli suhbatdosh, dilkash” degan ma’noni bildiradi. Ism ochiqko‘ngillik va samimiylikni ifodalaydi.

Ko‘p mag‘firat qiluvchi, gunohlarni kechiruvchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-G‘afur” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, Uning cheksiz kechirim va rahmat sohibi ekanini anglatadi.

“G‘iyos” madadkor, yordam beruvchi degan ma’noni bildiradi. Bu so‘z Allohga nisbatan sifat tarzida ishlatilishi mumkin bo‘lsa-da, Asma ul-Husna ro‘yxatidagi aniq ismlardan biri hisoblanmaydi. Shu sababli Abd bilan qo‘llanishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

“G‘ozi” din yo‘lida kurashgan yoki g‘olib chiqqan kishi ma’nosini bildiradi. Bu Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu shakl ko‘proq xalq orasida uchraydi va diniy jihatdan tavsiya etiladigan aniq shakllardan hisoblanmaydi.

Abadiy tirik, hayoti cheksiz bo‘lgan Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Hayy” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, Uning manguligi va boqiy hayot egasi ekanini bildiradi.

Bu ism xalq orasida “Hayit” so‘zi bilan bog‘lanib, bayram kuni yoki hayit bilan aloqador ma’noda tushuniladi. Biroq “Hayit” Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan qo‘llangan bu shakl diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

Hamdu sano va maqtovga eng loyiq Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Hamid” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, barcha maqtov va shukr aslida Unga tegishli ekanini anglatadi.

Asrab-avaylovchi, himoyasida saqlovchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Hafiz” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, Uning barcha narsani saqlab turuvchi va qo‘riqlovchi ekanini bildiradi.

Haqiqiy mavjudlik sohibi, mutlaq rost va haq bo‘lgan Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Haqq” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, haqiqiylik va o‘zgarmas haqiqat ma’nosini anglatadi.

To‘g‘ri yo‘lga boshlovchi, hidoyat beruvchi Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Hadi” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, U bandalarini haq yo‘lga boshlashini bildiradi.

“Hujjat” dalil, isbot, asos degan ma’nolarni bildiradi. Bu so‘z sharafli va chuqur ma’noga ega bo‘lsa-da, Allohning aniq go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan ishlatilishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

“Mavlon” xo‘jayin, sohib, valiy ne’mat degan ma’nolarni bildiradi. Bu so‘z Allohga nisbatan qo‘llanishi mumkin bo‘lsa-da, Asma ul-Husna ro‘yxatidagi aniq ism sifatida qat’iy mashhur emas. Shu bois Abd bilan ishlatilishi ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

Ulug‘lik va sharafi benihoya bo‘lgan Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Majid” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, buyuk shon-sharaf va ulug‘ martabani anglatadi.

Mutlaq podshohlik va hukmronlik egasi bo‘lgan Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Malik” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, barcha mulk va saltanatning asl sohibi U ekanini bildiradi.

Abdumamad shakli xalq orasida uchraydigan variant bo‘lib, odatda “Abdumuhammad” bilan bog‘lab tushuniladi. “Muhammad” esa Allohning go‘zal ismlaridan emas, payg‘ambarimizning muborak ismidir. Shu sababli bu shakl diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan baholanadi.

“Mannon” barcha uchun saxovat va ehson qiluvchi degan ma’noni bildiradi. Bu sifat Allohga nisbatan ishlatilsa-da, Asma ul-Husna ro‘yxatidagi qat’iy mashhur 99 ism ichida doim ham keltirilmaydi. Shu sababli Abd bilan qo‘llanishi diniy jihatdan ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

“Mannof” yuksak, baland, ulug‘ degan ma’nolar bilan bog‘lanadi. Biroq bu Allohning go‘zal ismlaridan biri emas. Shu sababli Abd bilan ishlatilgan bu shakl ko‘proq tarixiy yoki xalq orasidagi ko‘rinish bo‘lib, diniy jihatdan tavsiya etiladigan aniq shakllardan emas.

“Masih” Iso alayhissalomning mashhur laqablaridan biri bo‘lib, sharafli diniy nom sanaladi. Biroq bu Allohning ismi emas. Shu sababli Abd bilan kelgan bu shakl diniy jihatdan to‘g‘ri hisoblanmaydi va ehtiyotkorlik bilan qaraladi.

Kuch-qudrati mustahkam, matonati cheksiz bo‘lgan Zotning bandasi, ya’ni “Allohning quli”. “Al-Matin” Allohning go‘zal ismlaridan biri bo‘lib, mustahkam qudrat va sobit kuch ma’nosini anglatadi.