Qizlar ismlari

Shahruza Shahruz ismining ayollarga xos talaffuz shakli bo‘lib, “shoh kuni” yoki “ulug‘ kun” ma’nosini saqlab qoladi. Bu ism yorqinlik, quvonch va alohida ahamiyatga ega kun bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Marvarid fors tilidagi so‘z bo‘lib, dengizdan olinadigan qimmatbaho dur yoki inju degan ma’noni bildiradi. Bu ism nafislik, qadrli bo‘lish va go‘zallik timsoli hisoblanadi.

Gavxar fors tilidagi “gavhar” so‘zidan kelib chiqib, qimmatbaho tosh yoki dur degan ma’noni anglatadi. Bu ism noyoblik, qadr-qimmat va ichki boylik timsoli sifatida ishlatiladi.

Dunyo arab tilidagi “dunyā” so‘zidan kelib chiqib, hayot, yer yuzidagi borliq yoki yaqin hayot degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism kenglik va hayotiylik bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Shabbona fors tilidagi “shab” (tun) so‘ziga borib taqalib, tun bilan bog‘liq yoki tungi go‘zallikni ifodalovchi ism hisoblanadi. Bu ism sokinlik va sirli latofat timsoli sifatida talqin qilinadi.

Safira arab tilidagi “safir” (elchi, vakil) so‘zining ayol shakli bo‘lib, xabar yetkazuvchi yoki muhim vazifani bajaruvchi ayol degan ma’noni bildiradi. Ba’zi hollarda u yunoncha “sappheiros” so‘ziga bog‘lanib, qimmatbaho ko‘k tosh — safir (sapphire) ma’nosi bilan ham uyg‘unlashadi. Shu sababli bu ism ham ishonchlilik va muloqot, ham noyoblik va qadr timsolini o‘zida mujassam etadi.

Hojar ibroniycha “Hagar” ismiga borib taqalib, ko‘chib yuruvchi yoki hijrat qiluvchi ayol degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism islom tarixida Ibrohim (a.s.)ning turmush o‘rtog‘i va Ismoil (a.s.)ning onasi sifatida mashhur bo‘lgan zot nomidir. U Makkada sabr, tavakkal va Allohga to‘liq ishonch timsoli sifatida e’zozlanadi.

Sora ibroniycha “Sarah” ismiga borib taqalib, malika yoki oliy martabali ayol degan ma’noni anglatadi. Bu ism islom tarixida Ibrohim (a.s.)ning turmush o‘rtog‘i va Ishoq (a.s.)ning onasi bo‘lgan muqaddas ayol nomi sifatida mashhur. U sabr, poklik va Allohning va’dasiga ishonch timsoli sifatida yuksak hurmat qilinadi.

Sadaf arab tilida “chig‘anoq” yoki “marvarid qobig‘i” degan ma’noni bildiradi. Bu so‘z dengizda marvaridni o‘z ichida yetishtiradigan qimmatli qobiqni anglatadi, shu bois u yashirin go‘zallik va ichki boylik timsoli sifatida talqin qilinadi. Ism noziklik, nafislik va qadri baland ayol obrazini ifodalaydi.

Taslima Taslim ismining ayol shakli bo‘lib, “itoat qiluvchi”, “bo‘ysunuvchi” yoki “qabul qiluvchi ayol” degan ma’noni bildiradi. Bu ism Allohga bo‘lgan itoat, sabr va pok niyatni ifodalovchi ruhiy mazmun bilan bog‘liq bo‘lib, kamtarlik va ichki poklik timsoli sifatida qo‘llanadi.

Asriya arab tilidan kelib chiqqan bo‘lib, “zamonaviy”, “davrga mos”, “o‘z asriga oid” degan ma’noni bildiradi. Bu ism yangilikka ochiqlik, nafislik, did va hayot bilan hamnafaslik ruhini aks ettiradi.

Erkinoy “erkin” va “oy” so‘zlaridan tuzilib, ozod, mustaqil va oydek go‘zal qiz ma’nosini anglatadi, bu ism ichki erkinlik, nafislik va yorqinlikni o‘zida uyg‘unlashtirgan obrazni ifodalaydi.

Hilola arab tilidagi “hilol” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, yangi oy yoki yarim oy shaklini anglatadi, bu ism nozik go‘zallik, yangilanish va yorqinlik timsoli sifatida qizlar uchun qo‘llanadi.

Komila arab tilidagi “Komil” ismining ayol shakli bo‘lib, mukammal, yetuk va har tomonlama rivojlangan qiz ma’nosini anglatadi, bu ism aql, odob va ichki kamolot uyg‘unligini ifodalaydi.

Mardona fors tilidagi “mard” so‘ziga borib taqalib, jasur, dadil va qo‘rqmas qiz ma’nosini anglatadi, bu ism kuchli xarakter, mustahkam iroda va qat’iyatli shaxs fazilatlarini ifodalaydi.

Mansura arab tilidagi “mansur” so‘zining ayol shakli bo‘lib, g‘alaba qozongan, muvaffaqiyatga erishgan qiz ma’nosini anglatadi, bu ism yutuq, omad va kuchli irodaga ega inson obrazini ifodalaydi.

Mahmuda arab tilidagi “Mahmud” ismining ayol shakli bo‘lib, maqtovga sazovor, yaxshi sifatlari bilan e’tirof etilgan qiz ma’nosini anglatadi, bu ism hurmat va yaxshi nom bilan bog‘liq ijobiy mazmunga ega.

Jamola arab tilidagi “jamol” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, go‘zallik, chiroy va nafislik ma’nolarini anglatadi, bu ism tashqi va ichki go‘zalligi bilan ajralib turadigan qiz obrazini ifodalaydi.

Jalola arab tilidagi “jalol” so‘zining ayol shakli bo‘lib, ulug‘lik, salobat va buyuklik ma’nolarini anglatadi, bu ism jiddiylik, hurmat va ichki kuch bilan ajralib turadigan qiz obrazini ifodalaydi.

Yodgora qizlarga qo‘yiladigan ism bo‘lib, odatda ota yoki yaqin inson vafotidan keyin tug‘ilgan farzand uchun ishlatiladi, bu ism marhumdan qolgan yodgorlik, esdalik va mehr bilan eslab yuriladigan inson ma’nosini ifodalaydi.

Azizaxon ismi “Aziza” ismiga “xon” erkalash qo‘shimchasini qo‘shish orqali yasaladi va ushbu ismning erkalash shakli hisoblanadi. Qadrli, hurmatli va e’zozlangan degan ma’noni anglatadi, “xon” qo‘shimchasi esa ulug‘lik va yuksak martaba ma’nosini kuchaytiradi, natijada bu ism hurmatga sazovor va qadri baland inson timsolini ifodalaydi.

Azizaoy ismi “aziza” va “oy” ismlarining qo‘shilishidan hosil bo‘lib, qadrli, aziz hamda oydek go‘zal va yorqin degan ma’nolarni bildiradi, bu ism nafislik, mehr va nur bilan bog‘liq ijobiy timsolni ifodalaydi.

Amina arab tilidan olingan bo‘lib, ishonchli, sodiq va omonatga xiyonat qilmaydigan degan ma’nolarni anglatadi, bu ism halollik va ishonch timsoli sifatida qadrlanadi. Ushbu ism islom payg‘ambari Muhammad (s.a.v) ning onalarini ismi bo‘lganligi uchun tarixda mashhur hisoblanadi.

Aminaxon ismi “Amina” va “xon” so‘zlaridan tarkib topib, ishonchli, hurmatga sazovor va yuksak maqomga ega ayol degan ma’noni bildiradi, bu ism sharaf va qadri balandlikni ifodalaydi.