Qizlar ismlari

Yulduz turkiy so‘z bo‘lib, osmondagi yorqin nur taratuvchi jismlarni anglatadi. Bu ism yorqinlik, orzu va yo‘l ko‘rsatuvchi ramz sifatida ishlatilib, umid va go‘zallikni ifodalaydi.

Asmira arab tilidagi “asma” (yuksak, baland) ildiziga borib taqalib, ulug‘lik, yuksak maqom va hurmat bilan bog‘liq ma’nolarni bildiradi. Ba’zan u Amira ismining shakli sifatida ham talqin qilinib, “malika”, “rahbar ayol” mazmunini ham o‘zida mujassam etadi.

Mursalina arab tilidagi “mursal” (yuborilgan, elchi) so‘zidan hosil bo‘lib, yuborilgan yoki xabar yetkazuvchi degan ma’noni bildiradi. U poklik, vazifa va ilohiy maqsad bilan bog‘liq holda talqin qilinadi.

Charos fors tilidagi “chashm” (ko‘z) so‘zi bilan bog‘liq bo‘lib, “go‘zal ko‘zli”, “maftunkor nigoh egasi” degan ma’noni bildiradi. Bu ism joziba, nafislik va ichki latofatni ifodalovchi obraz bilan bog‘lanadi.

Mamlakat arab tilidan kirib kelgan bo‘lib, yurt, davlat yoki hudud degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism kenglik, mustahkamlik va o‘z makoniga ega bo‘lish tushunchasi bilan bog‘lanadi.

Husn arab tilidagi “go‘zallik, chiroy” ma’nolarini bildiradi. U tashqi va ichki go‘zallik uyg‘unligini ifodalab, nafislik va joziba bilan bog‘liq holda qo‘llanadi.

Husnida arabcha “husn” ildizidan kelib chiqib, go‘zallikka ega yoki chiroyli ayol degan ma’noni bildiradi. U nafislik, latofat va jozibadorlik bilan bog‘liq holda ishlatiladi.

Habiba Habib ismining ayol shakli bo‘lib, suyukli, aziz va mehrli ayol degan ma’noni anglatadi. Bu ism iliqlik va samimiylik bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Pari fors tilida afsonaviy go‘zal mavjudotni anglatadi. U go‘zallik, joziba va sehrli latofat timsoli sifatida ishlatilib, nihoyatda chiroyli qiz obrazini ifodalaydi.

Parizoda “pari” va “zoda” so‘zlaridan tuzilgan bo‘lib, “pari avlodi” yoki “go‘zallikdan tug‘ilgan” degan ma’noni bildiradi. U noziklik va yuqori darajadagi jozibani ifodalaydi.

Parichehra “pari” va “chehra” so‘zlaridan tashkil topib, “pari yuzli”, nihoyatda go‘zal chehraga ega qiz degan ma’noni anglatadi. Bu ism mukammal go‘zallik timsoli hisoblanadi.

Ruqiya arab tilidagi “ruqiya” so‘zidan kelib chiqib, “yuksalish”, “ko‘tarilish” degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism islomda Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.)ning qizlaridan biri nomi bo‘lib, poklik, sabr va yuksak axloq timsoli sifatida qadrlanadi.

Saida Said ismining ayol shakli bo‘lib, baxtli va saodatli ayol degan ma’noni bildiradi. U quvonchli hayot va ijobiy taqdir timsoli sifatida qo‘llanadi.

Sayida arab tilidagi “sayyid” so‘zidan kelib chiqib, hurmatli, oliy martabali ayol degan ma’noni anglatadi. U izzat, sharaf va yuqori maqom bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi. Sayid ismining ayol shakli hisoblanadi.

Zakiya arab tilidagi “pok, toza, aqlli” ma’nolarini bildiradi. Bu ism aql-zakovat, ma’naviy poklik va yuksak fazilatlar bilan ajralib turadigan ayol obrazini ifodalaydi.

Mumtoza Mumtoz ismining ayol shakli bo‘lib, ajralib turuvchi, tanlangan va alohida qadrlangan qiz degan ma’noni anglatadi. U nafislik va boshqalardan ustun fazilatlar bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Rumayso arab tilidagi “Rumaysā” shakliga borib taqalib, kichik, nozik va jozibali ayol degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism islom tarixida mashhur sahobiya nomi bilan ham bog‘liq bo‘lib, hurmat bilan tilga olinadi.

Rumaysa arab tilidagi “ramasa” ildiziga borib taqalib, ko‘zdagi mayda xiralik yoki noziklik bilan bog‘liq ma’noni bildiradi. Kichraytirish shakli sifatida u latofatli, muloyim va nozik qiz obrazini ifodalaydi. Bu ism islom tarixida mashhur sahobiya Umm Sulaym (r.a.), ya’ni Rumaysa binti Milhan nomi bilan tanilgan bo‘lib, taqvo va sadoqat timsoli hisoblanadi.

Muzayyana Muzayyan ismining ayol shakli bo‘lib, bezatilgan, chiroyli va jozibador ayol degan ma’noni anglatadi. U tashqi va ichki go‘zallik uyg‘unligini ifodalovchi ism hisoblanadi.

Xonzoda “xon” va “zoda” so‘zlaridan tuzilgan bo‘lib, hukmdor avlodidan chiqqan, aslzoda qiz degan ma’noni anglatadi. Bu ism nasl, izzat va yuqori maqomni ifodalaydi.

Zinnura arab tilidagi “nur” so‘zi bilan bog‘liq bo‘lib, yorug‘lik, nur va ziyo bilan aloqador ma’nolarni bildiradi. Bu ism ichki nur va poklik bilan ajralib turadigan ayol obrazini ifodalaydi.

Zulayho arab tilida mashhur tarixiy ism bo‘lib, go‘zallik va muhabbat bilan bog‘liq obrazni anglatadi. U Yusuf (a.s.) qissasida tilga olinadigan ayol nomi sifatida mashhur bo‘lib, sabr va sevgi timsoli sifatida talqin qilinadi.

Nigin Nigina ismining erkalash va qisqa shakli hisoblanib, fors tilidan kelib chiqqan so‘zdir va uzukdagi qimmatbaho tosh yoki gavharni anglatadi. Bu ism qadrli, noyob va bezak sifatida qadrlanadigan inson obrazini ifodalaydi.

Nigina fors tilidagi “nigīn” so‘zidan kelib chiqib, uzukdagi qimmatbaho tosh yoki gavhar degan ma’noni bildiradi. Bu ism noyoblik, qadrli bo‘lish va bezak sifatida ajralib turadigan go‘zallik timsolini ifodalaydi.