O‘g‘il bolalar ismlari

Begzod “bek/beg” va “zod” unsurlaridan tashkil topib, aslzoda yoki hukmdor avlodidan bo‘lgan inson degan ma’noni bildiradi. U izzat va sharaf bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Xon turkiy unvon bo‘lib, hukmdor, yetakchi yoki oliy martabali shaxsni anglatadi. Bu ism hokimiyat, kuch va boshqaruv qobiliyati bilan bog‘liq holda ishlatiladi.

Idris arab tilidagi “dars” (o‘rganish, o‘qish) ildizi bilan bog‘lanib, ilmli, ko‘p o‘rganuvchi yoki o‘rgatuvchi degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism islomda payg‘ambar nomi bo‘lib, Idris (a.s.) ilm-fan bilan shug‘ullangan, yozuv va hunarlarni o‘rgatgan zot sifatida tilga olinadi. Shu sababli u ilm, hikmat va sabr timsoli sifatida yuksak qadrlanadi.

Xonsulton “xon” va “sulton” unvonlaridan tuzilgan bo‘lib, oliy martabali, hukmdorlar darajasidagi inson degan ma’noni bildiradi. Bu ism kuch, hokimiyat va yetakchilik timsolini ifodalaydi.

Jonsulton “jon” va “sulton” so‘zlaridan tuzilib, qalbga yaqin, aziz va hukmdordek ulug‘ inson degan ma’noni anglatadi. U mehr va izzat uyg‘unligini ifodalovchi ism hisoblanadi.

Sultonxon “sulton” va “xon” unvonlaridan tuzilgan bo‘lib, hukmdorlik va oliy maqomni anglatadi. Bu ism kuchli yetakchilik, hokimiyat va salobat bilan bog‘liq inson obrazini ifodalaydi.

Zamir arab tilidagi so‘z bo‘lib, ichki ovoz, vijdon yoki qalbdagi his-tuyg‘ular degan ma’noni anglatadi. Bu ism halollik, rostgo‘ylik va ichki poklik bilan bog‘liq insonni ifodalaydi.

Nasib arab tilidagi “nasīb” so‘zidan kelib chiqib, ulush, taqdir yoki nasiba degan ma’nolarni bildiradi. Bu ism insonning qismati va nasibasi bilan bog‘liq tushunchani ifodalaydi.

Nasibxon “nasib” va “xon” so‘zlaridan tuzilgan bo‘lib, nasibasi baland, baxtli va hurmatli inson degan ma’noni bildiradi. U omad va izzat uyg‘unligini ifodalaydi.

Ersulton “er” va “sulton” so‘zlaridan tuzilib, erkaklar orasida yetakchi, hukmdor darajasidagi inson degan ma’noni anglatadi. Bu ism kuch va yetakchilikni ifodalaydi.

Erali “er” va “Ali” so‘zlaridan tuzilgan bo‘lib, jasur va ulug‘ inson degan ma’noni bildiradi. Bu ism mardlik va yuksak fazilatlar bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Mehriddin “mehr” va “din” so‘zlaridan tuzilib, dinning mehri yoki e’tiqodga mehr qo‘ygan inson degan ma’noni anglatadi. Bu ism ruhiy iliqlik va e’tiqod uyg‘unligini ifodalaydi.

Ilhom arab tilidagi “ilhām” so‘zidan kelib chiqib, ilhomlanish yoki ichki ilhom degan ma’noni bildiradi. Bu ism ijod, tafakkur va ruhiy uyg‘onish bilan bog‘liq insonni ifodalaydi.

Ikrom arab tilidagi “ikram” so‘zidan kelib chiqib, hurmat qilish, e’zozlash degan ma’nolarni anglatadi. Bu ism saxiylik va izzat ko‘rsatish fazilatlari bilan bog‘liq insonni ifodalaydi.

Botir turkiy so‘z bo‘lib, jasur, qo‘rqmas va mard inson degan ma’noni anglatadi. Bu ism kuch, jasorat va qahramonlik timsoli sifatida keng qo‘llanadi.

Botirqul “botir” va “qul” so‘zlaridan tuzilib, jasur va Allohga sodiq banda degan ma’noni bildiradi. Bu ism mardlik va kamtarlik uyg‘unligini ifodalaydi.

Botirali “botir” va “Ali” so‘zlaridan tuzilib, jasur va ulug‘ inson degan ma’noni anglatadi. Bu ism mardlik va yuksak fazilatlar bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Afif arab tilidagi “afīf” so‘zidan kelib chiqib, pok, o‘zini tiyuvchi va iffatli inson degan ma’nolarni anglatadi. Bu ism halollik, poklik va kuchli irodani ifodalaydi.

Shahram fors tilidagi ism bo‘lib, shohga yaqin yoki shohga tegishli inson degan ma’noni bildiradi. Bu ism izzat, yuqori maqom va hurmat bilan bog‘liq obrazni ifodalaydi.

Shahruz fors tilidagi “shah” (podshoh) va “ruz” (kun) so‘zlaridan tuzilib, “shoh kuni” yoki “ulug‘ kun” degan ma’noni bildiradi. Bu ism quvonchli, ahamiyatli va tantanali kun bilan bog‘liq ijobiy mazmunni ifodalaydi.

Odam ibroniycha “Adam” ismiga borib taqalib, “yer”, “tuproqdan yaratilgan” degan ma’noni bildiradi. Bu ism insoniyatning ilk payg‘ambari va birinchi odam — Odam (a.s.) nomi bilan bog‘liq bo‘lib, Qur’on va boshqa ilohiy manbalarda keng tilga olinadi. U insoniyatning boshlanishi, yaratilish hikmati va Alloh tomonidan berilgan ilm bilan bog‘liq ulkan ma’naviy mazmunni o‘zida mujassam etadi.

Muso ibroniycha “Moshe” ismiga borib taqalib, “suvdan chiqarilgan” degan ma’noni anglatadi. Bu ism islomda buyuk payg‘ambar nomi bo‘lib, Muso (a.s.) Fir’avn zulmiga qarshi chiqqan, Bani Isroilni ozodlikka yetaklagan va Tavrot nozil qilingan zot sifatida tanilgan. Shu sababli u adolat, sabr va haqiqat yo‘lida kurash timsoli sifatida yuksak qadrlanadi.

Horun ibroniycha “Aharon” ismiga borib taqalib, yuksaklik yoki hurmatli shaxs degan ma’nolar bilan talqin qilinadi. Bu ism islomda Muso (a.s.)ning akalari va yordamchisi bo‘lgan payg‘ambar Horun (a.s.) nomi bilan mashhur. U insonlarni to‘g‘ri yo‘lga da’vat qilgan, muloyimlik va hikmat bilan ajralib turgan zot sifatida tilga olinadi.

Mahdi arab tilidagi “hidayat topgan” yoki “to‘g‘ri yo‘lga boshlovchi” degan ma’noni bildiradi. Bu ism islomiy an’analarda alohida ahamiyatga ega bo‘lib, oxir zamonda kelib, adolatni tiklaydigan shaxs — Imom Mahdi nomi bilan mashhur. Shu sababli u hidoyat, adolat va haqiqat yo‘lini ifodalovchi kuchli diniy mazmunga ega.